You have found yourself in the JUST Advisors blog about the legal life of foreigners in Georgia. ✋ Articles are prepared by experts, but legal information is often relevant as of the publication date. Please pay attention to possible changes in legislation, changes in tariffs of the specified agencies, etc. ✈️ To stay updated and not miss anything: follow us on instagram, facebook, telegram

როგორ და რისთვის უნდა მიიღოთ ნასამართლობის ცნობა საქართველოში

სოფო ხიზანიშვილი, JUST Advisors-ის წამყვანი მენეჯერი
2023 წლის 18 ივლისი
ნასამართლობის შესახებ ცნობა შეიძლება საჭირო გახდეს საზღვარგარეთ დასაქმების, მოქალაქეობის ან ბინადრობის ნებართვის მიღების დროს, ასევე რიგ სხვა შემთხვევებში. თქვენ შეგიძლიათ შეტანოთ განაცხადი თავად ან მესამე პირის მეშვეობით. ჩვენ განვმარტავთ, რა დოკუმენტებია საჭირო ამისთვის და თუ კიდევ რას მიაქციოთ ყურადღება.
საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, ნასამართლობის შესახებ ცნობა არის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაცემული დოკუმენტი. იგი ასახავს ადმინისტრაციული წარმოების, ნასამართლობის  ან/და კონკრეტული პირის ძებნაში ყოფნის შესახებ ინფორმაციას. თუ უწყების საინფორმაციო-ანალიტიკურ დეპარტამენტში არის მონაცემები სუბიექტის საზღვარგარეთ ნასამართლეობის შესახებ, აღნიშნულის შესახებ მიეთითებული იქნება მოწმობის დანართში. თუ პირს არ აქვს ნასამართლობა და არ იძებნება (ან არ არის ამის შესახებ ინფორმაცია მონაცემთა ბაზებში), მოწმობაში ასახული იქნება შემდეგი ჩანაწერი: პირი „არ არის ნასამართლევი და ძებნაში არ იმყოფება“.
შეგახსენებთ, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის79-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, „მსჯავრდებული ნასამართლევად ითვლება გამამტყუნებელი განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლის დღიდან ნასამართლობის გაქარწყლების ან მოხსნის მომენტამდე“.

რისთვის შეიძლება დაგჭირდეთ ნასამართლობის შესახებ ცნობა

ძირითადად, ნასამართლობის ცნობა ესაჭიროებათ საქართველოს მოქალაქეებს და ქვეყანაში მცხოვრებ უცხოელებს საზღვარგარეთ დასაქმების, მეორე მოქალაქეობის ან ბინადრობის ნებართვის მიღების დროს. თუმცა მისი წარდგენის უზრუნველყოფის აუცილებლობა ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია კონკრეტულ დამსაქმებელზე ან სამთავრობო უწყებაზე. ზოგჯერ დოკუმენტის წარდგენის მოთხოვნა პირდაპირ არის მითითებული ნორმატიულ აქტებში. მაგალითად, ცნობის წარდგენა სავალდებულოა:

ვის შეუძლია მოითხოვოს ცნობა და როგორ

იმ პირთა სია, რომლებსაც შეუძლიათ მოითხოვონ ცნობის გაცემა, აგრეთვე ამისთვის საჭირო დოკუმენტების ერთობლიობა და შემთხევევბი, რა დროსაც ცნობა არ გაიცემა, ჩამოთვლილია „სსიპ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გირავნობის რეგისტრაციის, ნასამართლობის შესახებ ცნობისა და მექანიკური სატრანსპორტო საშუალების სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ ცნობის გაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“ ბრძანების მე-16 და მე-17 მუხლებში (დოკუმენტი დამტკიცებულია შს-ს მინისტრის 2007 წლის 25 ივნისის №892 ბრძანებით, ტექსტს შეგიძლიათ გაეცნოთ ბმულზე).

 მაშასადამე, ნასამართლობის შესახებ ცნობა გაიცემა:
  • მონაცემთა სუბიექტის მოთხოვნით (სუბიექტი ნიშნავს ნებისმიერ ფიზიკურ პირს, რომლის შესახებ მონაცემებიც მუშავდება);
  • მესამე პირის მოთხოვნით მონაცემთა სუბიექტის წერილობითი თანხმობის საფუძველზე (ან ამ დოკუმენტის ასლის), ასევე მესამე პირის მოთხოვნით, რომელსაც სუბიექტმა გადასცა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება;
  • კანონით განსაზღვრული სხვა უფლებამოსილი პირის მოთხოვნით.

ცნობის მისაღებად თქვენ უნდა წარმოადგინოთ:
  • დაინტერესებული პირის განცხადება იმ პირის საიდენტიფიკაციო მონაცემების მითითებით, რომლის სახელითაც გამოითხოვება ცნობა (ამ მონაცემებში შედის სახელი, გვარი, საცხოვრებელი მისამართი, პირადობის მოწმობის ნომერი, დაბადების თარიღი);
  • დაინტერესებული პირის ვინაობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (თუ დაინტერესებული პირი არის იურიდიული პირი – იურიდიული პირის წარმომადგენლის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებისა და ვინაობის დამადასტურებელი დოკუმენტები);
  • სუბიექტის წერილობითი თანხმობა ან მისი ასლი (თუ მომსახურებას ითხოვს მესამე პირი, საჭიროა სუბიექტის მიერ წარმომადგენლობის უფლებამოსილების მინიჭების დამადასტურებელი დოკუმენტი);
  • მომსახურების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც პირი თავისუფლდება მისგან.

ნასამართლობის შესახებ ცნობა არ გაიცემა, თუ:
  • მას ითხოვს არაუფლებამოსილი პირი;
  • არ არის გადახდილი მომსახურების გაწევისთვის საქართველოს კანონით დადგენილი საფასური;
  • წარდგენილი დოკუმენტების სია არასრულია ან შეუძლებელია მონაცემთა სუბიექტის/მესამე პირის იდენტიფიცირება;
  • შეუძლებელია კონკრეტული პირის ნასამართლობის ან/და ძებნაში ყოფნის გარემოებების დადგენა;
  • მონაცემთა სუბიექტი გარდაიცვალა;
  • საჭირო ინფორმაციის გამჟღავნება შეზღუდულია კანონით ან არსებობს მომსახურების გაწევაზე უარის თქმის სხვა სამართლებრივი საფუძველი.

ცნობის საფასური რეგულირდება  „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურებისათვის დაწესებული საფასურისა და ვადების შესახებ“ კანონით. 3 სამუშაო დღის განმავლობაში ცნობის გაცემის საფასური შეადგენს 20 ლარს, 1 სამუშაო დღის განმავლობაი კი - 40 ლარს. დაინტერესებულ პირს უფლება აქვს დაუკავშირდეს სააგენტოს იუსტიციის სახლის ან ფილიალის, აგრეთვე დაწესებულების ოფიციალური ვებგვერდის მეშვეობით. ცნობა ძალაშია გაცემიდან/მომზადებიდან 15 კალენდარული დღის განმავლობაში.
საქართველოს მოქალაქეებს და საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირებს შეუძლიათ მიიღონ ნასამართლობის შესახებ ცნობა საზღვარგარეთ საკონსულოს მეშვეობით. გაცემის პროცედურა ამ შემთხვევაში განისაზღვრება მთავრობის 2014 წლის 18 ივნისის N404 დადგენილებით, ხოლო გაცემის ვადა კი იზრდება 5 სამუშაო დღემდე (ზოგიერთ შემთხვევაში - 1 თვემდე)

დოკუემნტის აპოსტილი და  ლეგალიზაცია

ზოგ შემთხვევაში ნასამართლობის ცნობა უნდა იყოს დამოწმებული აპოსტილით, ზოგ შემთხვევაში კი საჭიროა ლეგალიზაცია და ზოგჯერ არც ერთი ზემოაღნიშნული არ არის საჭირო. განიხილეთ ეს შემთხვევები:
  • დოკუმენტი ექვემდებარება აპოსტილით დამოწმებას, თუ იგი მომზადებულია „უცხოეთის ოფიციალური დოკუმენტების ლეგალიზაციის გაუქმების თაობაზე ჰააგის 1961 წლის 5 ოქტომბრის კონვენციაში“ მონაწილე ერთ-ერთი ქვეყნისთვის. კონვენცია რატიფიცირებულია 120-ზე მეტმა სახელმწიფომ.
  • პირიქით, თუ დოკუმენტი მზადდება იმ ქვეყნისთვის, რომელიც არ მიუერთდა ჰააგის კონვენციას, ის ექვემდებარება საკონსულო ლეგალიზაციას.
  • არ არის საჭირო დოკუმენტის აპოსტილით დამოწმება ან ლეგალიზაცია, თუ იგი უნდა იქნას წარდგენილი „1993 წლის 22 იანვრის სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივი ურთიერთობების შესახებ ინსკის კონვენციაში“ მონაწილე ერთ-ერთ ქვეყანაში. ამ ქვეყნებში შედის აზერბაიჯანი, ყირგიზეთის რესპუბლიკა, სომხეთის რესპუბლიკა, ბელორუსია, ყაზახეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი, მოლდოვა, ასევე თურქმენეთი, რუსეთის ფედერაცია, უკრაინა და საქართველო.
შეჯამება: საქართველოში ნასამართლეობის ცნობის მისაღებად შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს უნდა წარუდგინოთ პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა და მომსახურების გადახდის ქვითარი. თუ თქვენთვის მესამე პირმა უნდა მიიღოს ცნობა, დამატებით საჭიროა თქვენი წერილობითი თანხმობა დოკუმენტის მიღებაზე ან მინდობილობა.
გთხოვთ, გაითვალისწინოთ, რომ ცნობა ძალაშია 15 კალენდარული დღის განმავლობაში. დამსაქმებლისთვის დოკუმენტების პაკეტის მომზადებისას ან მოქალაქეობისა და ბინადრობის ნებართვის მოთხოვნისას, გირჩევთ, ბოლოსთვის მოიტოვოთ განცხადებით მიმართვა ცნობის მისაღებად, რათა მან არ დაკარგოს იურიდიული ძალა. ასევე, გთხოვთ, წინასწარ გაითვალისწინოთ გადაგზავნისთვის გათვალისწინებული დრო და ხარჯები (მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში ჯობია საქართველოდან გამგზავრებამდე დაფიქრდეთ ცნობის აღებაზე).
ზოგადად, თითქმის ნებისმიერ ადამიანს შეიძლება დასჭირდეს ნასამართლობის შესახებ ცნობა. თუ გაქვთ სურვილი რომ,  უმოკლეს ვადებში მიიღოთ ის ან სხვა ოფიციალური დოკუმენტები, იურიდიული დახმარებისთვის დაუკავშირდით JUST Advisors-ს.

მოგეწონათ სტატია? გაგვიზიარე შენი აზრი

გაქვთ შეკითხვა?
მარია გუსეინოვა
კომერციული განყოფილების წამყვანი მენეჯერი
უბრალოდ შეავსეთ ფორმა ქვემოთ მოცემული ღილაკის დახმარებით ან მოგვწერეთ თქვენთვის მოსახერხებელ მესენჯერში: WhatsApp, Telegram