You have found yourself in the JUST Advisors blog about the legal life of foreigners in Georgia. ✋ Articles are prepared by experts, but legal information is often relevant as of the publication date. Please pay attention to possible changes in legislation, changes in tariffs of the specified agencies, etc. ✈️ To stay updated and not miss anything: follow us on instagram, facebook, telegram

სამუშაო შეთავაზება? - არა, არ ვისმენეთ

საქართველოში სამუშაო ურთიერთობების ნიანსების შესახებ
Anna Davidson, კომპანიის JUST Advisors დირექტორი და მენეჯმენტის პარტნიორი
19 თებერვალი, 2020
შრომითი ურთიერთობები ნებისმიერ იურისდიქციაში არის გაზრდილი ყურადღებისა და რისკის სფერო, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც თანამშრომელის მხარეს გამოდის უცხოელი. არის თუ არა რაიმე თავისებურება საქართველოში უცხოელების აყვანისას და აუცილებელია თუ არა შრომითი ხელშეკრულების გაფორმება? როდის შეგიძლიათ შვებულებაში წასვლა და არის თუ არა ავადმყოფობის გამო შვებულება ანაზღაურებადი? რა ენაზე უნდა დაიდოს ხელშეკრულება? საქართველოში შრომის სამართლის ამ და სხვა საკითხებს განვიხილავთ ამ სტატიაში.
დავიწყოთ იქიდან, რომ საქართველოს შრომის კანონმდებლობის ნორმები თანაბრად ვრცელდება საქართველოს მოქალაქეებზე, უცხო ქვეყნის მოქალაქეებზე და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე. შრომითი ურთიერთობის სფეროში უფლებები და გარანტიები არ უკავშირდება ქვეყანაში ყოფნის საფუძველს, სამუშაო ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის არსებობა-არარსებობას. პირიქით, საკმარისი ბრუნვის მქონე კომპანიაში მუშაობა და კარგი ხელფასი შეიძლება გახდეს ბინადრობის ნებართვის მოპოვების საფუძველი. დისკრიმინაცია ეროვნული ან მოქალაქეობრივი ნიშნით დაუშვებელია.

ვინ შეიძლება იყოს დამსაქმებელი?

ნებისმიერი იურიდიული პირი (კომერციული ან არაკომერციული ორგანიზაცია), ინდივიდუალური მეწარმე (მათ შორის, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე), ასევე უცხოური კომპანიის მუდმივი წარმომადგენლობა საქართველოს ტერიტორიაზე. კომპანიის წევრებისა და მისი დირექტორის, ინდ, მეწარმის მოქალაქეობას არ აქვს მნიშვნელობა.

რა დოკუმენტებია საჭირო სამუშაოზე აყვანისას?

ზოგადი წესის მიხედვით, დასაქმებისთვის საჭიროა მხოლოდ პირადობის მოწმობა. დასაქმებულთა გარკვეული კატეგორიისთვის შეიძლება არსებობდეს მოთხოვნები განათლების, ჯანმრთელობის მდგომარეობის, ან დაწესდეს შეზღუდვები გარკვეული კატეგორიის შინაური ცხოველების ყოლაზე! (პირთათვის, რომლებიც დაკავებულია მეცხოველეობით). სამუშაო წიგნები საქართველოში არ იწარმოება, ამიტომ მხოლოდ თქვენი CV, რეკომენდაციები და სოციალური ქსელები ისაუბრებენ თქვენზე, როგორც სპეციალისტზე.

შრომითი ხელშეკრულების ხანგრძლივობა და ფორმა

  • 1
    არაუმეტეს სამი თვის განმავლობაში კონკრეტული სამუშაოს შესრულებისას შრომითი ხელშეკრულება შეიძლება დაიდოს ზეპირად
  • 2
    თუ სამსახურზე აგივანეს 1 წლით ან მეტი ვადით ან სხვა კონკრეტული ვადით კანონით დადგენილ შემთხვევებში (სეზონური მუშაობისთვის, დროებით არმყოფი თანამშრომლის ჩანაცვლებისთვის, კონკრეტული ტიპის სამუშაოს შესასრულებად) შრომითი ხელშეკრულება საჭიროებს წერილობით ფორმას.
  • 3
    უვადო შრომითი ხელშეკრულება ასევე მოითხოვს წერილობით ფორმას. მიიჩნევა, რომ შრომითი ურთიერთობები უვადოა, თუ შრომითი ხელშეკრულება დადებულია 30 თვეზე მეტი ვადით ან თუ ზედიზედ რამდენიმე შრომითი ხელშეკრულების შედეგად (რომელთა შორის ინტერვალი არ აღემატება 60 დღეს) შრომითი ურთიერთობა გრძელდება 30 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში.
შრომითი ურთიერთობა წარმოიშობა დასაქმებულის მიერ სამუშაოს შესრულების ფაქტობრივად დაწყების მომენტიდან. თუ მუშაობის დასაწყისში მხარეები აშკარად არ შეთანხმებულან სამ თვემდე ვადით მოკლევადიან შრომით ურთიერთობაზე და შრომითი ხელშეკრულება არ იყო დადებული წერილობით, შეიძლება ითქვას, რომ წარმოიშვა უვადო შრომითი ურთიერთობა.

რა ენაზე უნდა დაიდოს შრომითი ხელშეკრულება?

შრომითი ხელშეკრულება უნდა დაიდოს ორივე მხარისთვის გასაგებ ენაზე. ორ ენაზე გაფორმებულ შრომით ხელშეკრულებებს, როგორც წესი, აქვს პუნქტი, რომლითაც შეუსაბამობის შემთხვევაში ხელშეკრულების ტექსტს ქართულ ენაზე უნდა მიენიჭოს უპირატესობა. არ მოგერიდოთ კიდევ ერთხელ დარწმუნდეთ, რომ ხელშეკრულების ტექსტი რუსულ/ინგლისურ ენაზე შეესაბამება ქართულ ვერისიას.

გამოსაცდელი ვადა?

არსებობს, თან საკმაოდ ხანგრძლივი – 6 თვემდე. დამსაქმებლები საკმაოდ ხშირად იყენებენ გამოსაცდელი ვადის დაწესების უფლებას.

გამოსაცდელი ვადის პირობა შეიძლება დადგინდეს მხოლოდ წერილობითი შრომითი ხელშეკრულებით. ესე იგი, თუ წერილობითი შრომითი ხელშეკრულების არარსებობისას  გაგანთავისუფლეს როგორც პირს, რომელსაც არ დაუსრულების გამოსაცდელი ვადა, ასეთი გადავისუფლება უკანონოა! დამსაქმებელს შეუძლია შეწყვიტოს შრომითი ხელშეკრულება გამოსაცდელი ვადის პერიოდში ნებისმიერ დროს, თუმცა დასაქმებულია მოთხოვნის შემთხვევაში დამსაქმებელია ვალდებულია განმარტოს გათავისუფლების მიზეზები (კონკრეტულად რითი არ აკმაყოფილებს თანამშრომელი დამსაქმებლის მოთხოვნებს).

ანაზღაურებადია თუ არა ავადმყოფობის გამო შვებულება?

კანონის მიხედვით დასაქმებულს იძლება დროებითი შრომისუუნარობის გამო დახმარება, თუ მისი ვადა არ აღემატება ზედიზედ 40 კალენდარულ დღეს ან 6 თვის განმავლობაში საერთო ვადა არ აღემატება 60 კალენდარულ დღეს. დახმარების ანაზღაურების ვალდებულება ეკისრება დამსაქმებელს. დახმარების ოდენობა გამოითვლება დასაქმებულის შრომითი ხელშეკრულებით დადგენილი ხელფასის საფუძველზე. ავადმყოფობის გამო შვებულების ანაზღაურება დადგენილ ვადაზე მეტი ვადით შესაძლებელია მხარეთა შეთანხმებით. ხანგრძლივი შრომისუუნარობა (დადგენილ პერიოდზე მეტი) შეიძლება დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძველი გახდეს.

შვებულება? შვებულება!

საქართველოს შრომის კოდექსი განასხვავებს ანაზღაურებად და ანაზღაურების გარეშე შვებულებას.
  •  ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულების უფლება, რომელიც წელიწადში სულ მცირე 24 სამუშაო დღე უნდა იყოს, დასაქმებულს წარმოეშობა მუშაობის 11 თვის შემდეგ (!)
  • დამსაქმებელი ვალდებულია მისცეს დასაქმებულს ანაზღაურების გარეშე შვებულება წელიწადში სულ მცირე 15 კალენდარული დღით. ადმინისტრაციული შვებულების შესახებ განცხადება დამსაქმებელს უნდა გადაეცეს მის წარდგენამდე არანაკლებ 2 კვირით ადრე (გარდა შემთხვევებისა, როდესაც შეუძლებელი იყო ამ შვებულების საჭიროების წინასწარ განჭვრეტა).
გამოუყენებელი შვებულებისთვის ფულადი კომპენსაციის უფლება ყოველთვის არ წარმოიქმნება: (1) დამსაქმებლის ინიციატივით შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ზოგიერთ შემთხვევაში. (2) თუ შრომითი ხელშეკრულება წყდება მისი ვადის გასვლის გამო და დასაქმებულმა არ გამოიყენა შვებულება დამსაქმებლის ბრალით (არ მისცეს შესაძლებლობა გავიდეს).

სამსახურის საკუთარი ნებით დატოვების შემთხვევაში გამოუყენებელი შვებულება ფულადი თვალსაზრისით არ ანაზღაურდება.

შვებულება ორსულობისა და მშობიარობის გამო, შვებულება ბავშვის მოვლის გამო.  გარანტიები მომუშავე მშობლებისთვის.

საქართველოს კანონმდებლობით დასაქმებულს თავისი მოთხოვნის საფუძველზე ეძლევა შვებულება ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის 730 კალენდარული დღის ოდენობით (2 წელი), რომელთაგან ანაზღაურდება 183 კალენდარული დღე (6 თვე), მშობიარობის გართულების ან ტყუპის შობის შემთხვევაში – 200 კალენდარული დღე. შვებულების ანაზღაურება ხდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 1000 ლარის ფარგლებში (კონკრეტული თანხა დამოკიდებულია დასაქმებულის ხელფასზე). დასაქმებულს და დამსაქმებელს შეუძლიათ შეთანხმდნენ დამატებით კომპენსაციაზე.

3 წლამდე ბავშვის მოვლის შვებულება არ არის გათვალისწინებული, თუმცა მომუშავე მშობელს უფლება აქვს დამსაქმებელს მოსთხოვოს დამატებითი 12 კვირიანი ანაზღაურების გარეშე შვებულება წელიწადში, სანამ ბავშვი 5 წლის ასაკს მიაღწევს.
შემდეგ ჯერზე ვისაუბრებთ შრომის დისციპლინაზე, სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლებზე და სამსახურზე აღდგენის სასამართლო პერსპექტივაზე. ჩვენი რჩევა თქვენთვის (როგორც დასაქმებულებს, ასევე დამსაქმებლებს) არის დადოთ წერილობითი შრომითი ხელშეკრულებები, წინასწარ შეთანხმდეთ ყველაფერზე და გისურვებთ რომ თქვენი საქმე წარმატებული იყოს!

მოგეწონათ სტატია? გაგვიზიარე შენი აზრი

გაქვთ შეკითხვა?
მარია გუსეინოვა
კომერციული განყოფილების წამყვანი მენეჯერი
უბრალოდ შეავსეთ ფორმა ქვემოთ მოცემული ღილაკის დახმარებით ან მოგვწერეთ თქვენთვის მოსახერხებელ მესენჯერში: WhatsApp, Telegram