You have found yourself in the JUST Advisors blog about the legal life of foreigners in Georgia. ✋ Articles are prepared by experts, but legal information is often relevant as of the publication date. Please pay attention to possible changes in legislation, changes in tariffs of the specified agencies, etc. ✈️ To stay updated and not miss anything: follow us on instagram, facebook, telegram

როგორ მივიღოთ საქართველოს მოქალაქეობა საგამონაკლისო წესით

ზოგიერთ შემთხვევაში განმცხადებელი თავისუფლდება ქართულ ენაში, ისტორიაში და სამართლის საფუძვლებში გამოცდის ჩაბარებისგან
8 ნოემბერი, 2023
ნიკოლოზ გოგიაშვილი, იურისტი კონსულტაციის ბიურო JUST Advisors-ში.
წინა სტატიებში ვწერდით, რომ მოქალაქეობის მიღებასთან, მათ შორის საგამონაკლისო წესით, დაკავშირებულ საკითხებს აწესრიგებს „საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ ორგანული კანონი. 2023 წლის პირველ ნოემბერს საქართველოს პარლამენტმა კანონში შეიტანა ცვლილებები, რომლებიც ამოქმედდება 2024 წლის პირველი იანვრიდან და 2024 წლის პირველი მაისიდან. განხორციელებულ ცვლილებებთან დაკავშირებით დეტალურ ინფორმაციას შეგიძლიათ გაეცნოთ ჩვენს ტელეგრამ და ინსტაგრამ ჯგუფებში - გამოიწერეთ ჩვენი გვერდები რათა გაეცნოთ კანონმდებლობაში შესულ აქტუალურ ცვლილებებს.

საგამონაკლისო წესით მოქალაქეობის მიღების საფუძვლები

„საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლის თანახმად, საქართველოს პრეზიდენტი უცხოელს საგამონაკლისო წესით მიანიჭებს საქართველოს მოქალაქეობას თუ მას საქართველოს წინაშე განსაკუთრებული დამსახურება აქვს ან მისთვის საქართელოს მოქალაქეობის მინიჭება სახელმწიფო ინტერესებიდან გამომდინარეობს.

საგამონაკლისო წესით მოქალაქეობის მიღების საფუძვლები:

  1. სხვა ქვეყნის მოქალაქეს საქართველო საკუთარ სამშობლოდ მიაჩნია და იგი ან მისი წინაპარი არის საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები ან ამ ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებული პირი ან სხვადასხვა დროს პოლიტიკური მოსაზრებით ან მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გამო ემიგრაციაში წასული პირი;
  2. სხვა ქვეყნის მოქალაქე საქართველოში ახორციელებს ისეთ ინვესტიციას ან მან საქართველოში განახორციელა ისეთი ინვესტიცია, რომლითაც სახელმწიფოს ეკონომიკის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ან შეიტანა;
  3. სხვა ქვეყნის მოქალაქე  წარმატებულია სპორტის, მეცნიერების ან/და ხელოვნების სფეროში და მას სურს მოღვაწეობა საქართველოს სახელით განაგრძოს.

მოქალაქეობის მიღებისთვის განცხადების ჩასაბარებლად საკმარისი არის რომელიმე ზემოთჩამოთვლილი საფუძვლის არსებობა. იმ შემთხვევაში, თუ განმცხადებელმა წარმატებით ჩააბარა ტესტირება ქართული ენის, ისტორიის და სამართლის საფუძვლებში, აგრეთვე გაიარა გასაუბრება მოქალაქეობის საკითხთა კომისიასთან, საქართველოს მოქალაქეობა მას მიენიჭება სხვა ქვეყნის მოქალაქეობის შენარჩუნებით.
2024 წლის პირველი მაისიდან  ტესტირების გავლა სავალდებულო იქნება განცხადების ჩაბარებამდე.  ტესტირების ვერ ჩაბარების შემთხვევაში უფლებამოსილი ორგანო განცხადებას არ ჩაიბარებს. წარმატებით ჩაბარების შემთხვევაში ტესტირების შედეგები მოქმედია ერთი წლის განმავლობაში. ამასთან, „ბ“ და „გ“ საფუძვლების არსებობისას უცხოელი კვლავ გათავისუფლებულია ტესტირებისგან.

განცხადების ჩაბარებისათვის საჭირო დოკუმენტების სია

საგამონაკლისო წესით საქართველოს მოქალაქეობის მიღების პროცედურა არის ერთ-ერთი ყველაზე რთული მოქალაქეობის საკითხებთან დაკავშირებულ პროცედურებს შორის. თავდაპირველად განმცხადებელი ავსებს დადგენილი ფორმის განცხადებას, შემდეგ კი დოკუმენტებთან ერთად წარმოადგენს მას სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში (იუსტიციის სახლის მეშვეობით):
  • 1
    უცხო ქვეყნის მოქალაქის საზღვარგარეთის პასპორტი
  • 2
    დადგენილი ფორმის განცხადება
  • 3
    თუ განმცხადებელი დაბადებული არის უცხოეთში, დაბადების მოწმობის ნოტარიულად დამოწმებული ასლი და თარგმანი
  • 4
    ორი რეკომენდაცია, რომელსაც გასცემს ნათესავი, მეგობარი, ნაცნობი
  • 5
    დოკუმენტი ან ინფორმაცია, რომელიც ადასტურებს მოქალაქეობის მიღების რომელი საფუძვლის არსებობას
  • 6
    ფოტო 3×4
ჩამოთვლილი დოკუმენტების გარდა, სასურველი არის აგრეთვე სხვა დოკუმენტების წარმოდგენა, რომლებიც ადასტურებენ განმცხადებლის კავშირს საქართველოსთან. მაგალითისთვის: ამონაწერი უძრავი ქონების რეესტრიდან, ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, ქართული უნივერსიტეტის დიპლომი, სკოლის ატესტატი და ა.შ.
„ბ“ და „გ“ საფუძვლებით საქართველოს მოქალაქეობის მიღებისთვის აუცილებელი არის რეკომენდაციის მიღება ეკონომიკის ან კულტურის სამინისტროსგან შესაბამისად. სწორედ ეს უწყებები აფასებენ ადამიანის დამსახურებებს. თუ რეკომენდაცია არ იქნება მიღებული და წარმოდგენილი განცხადებასთან ერთად, სააგენტო მოამზადებს უარყოფით დასკვნას.

განცხადების განხილვის წესი

განცხადების განხილვის დროს სააგენტო ხელმძღვანელობს „მოქალაქეობის საკითხთა კომისიის დადგენილება N2“-ით. დადგენილების თანახმად განმცხადებლის შესახებ სრული ინფორმაციის მიღებისთვის სააგენტო მიმართავს შსს-ს, პროკურატურასა და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს. თუ რომელიმე უწყებიდან მიღებული იქნება დასკვნა მოქალაქეობის მინიჭების მიზანშეუწონლობის შესახებ, სააგენტო სახელმწიფო უსაფრთოხების ან/და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის საფუძვლით მოამზადებს უარყოფით დასკვნას პრეზიდენტის ადმინისტრაციისთვის. 

პრეზიდენტი იღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას მოქალაქეობის განცხადებასთან დაკავშირებით, რა დროსაც ხელმძღვანელობს „საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ კანონის მე-16  მუხლით გათვალისწინებული უარის თქმის საფუძვლებით.

რაც შეეხება ტესტირებას და კომისიასთან გასაუბრებას, სააგენტო განმცხადებელს აცნობებს თარიღს განცხადების განხილვის დასრულებამდე რამდენიმე კვირით ადრე მაინც. ტესტირება და გასაუბრება ტარდება ერთ დღეს, ერთ სივრცეში, სხვადასხვა ოთახებში. ტესტის ჩაბარებისთვის აუცილებელია რომ თითოეულ კატეგორიაში 10 შეკითხვიდან განმცხადებელმა დააგროვოს 7 სწორი პასუხი (ტესტის კითხვები და პასუხები შეგიძლიათ იხილოთ აქ). ტესტირების შემდეგ  განმცხადებელი გაივლის გასაუბრებას - განცხადების განხილვის ყველაზე რთული ეტაპი. გასაუბრების ფარგლებში კომისიისგან მოსალოდნელია შეკითხვები შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით: 

  • ოჯახი;
  • საცხოვრებელი ქვეყანა;
  • საქმიანობა;
  • ქონება;
  • საქართველოში ჩამოსვლის სიხშირე და სხვ.

გასაუბრების მიზანია - განმცხადებლის კავშირის დადგენა საქართველოსთან.

ყველა ეტაპის გავლის შემდეგ სააგენტო რამდენიმე დღეში  ამზადებს დასკვნას პრეზიდენტის ადმინისტრაციისთვის (გასაუბრების ოქმთან ერთად, რომელიც გასაუბრების დროს დგება). დასკვნა არის დადებითი ან უარყოფითი.

პრეზიდენტის როლი

„საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ კანონის 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით მოქალაქეობის საკითხებთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პრეზიდენტი, სააგენტოს დასკვნის მიღებიდან ერთი კვირის ვადაში. 99% შემთხვევებში პრეზიდენტის გადაწყვეტილება შეესაბამება სააგენტოს დასკვნას, თუმცა, არის გამონაკლისებიც.
სააგენტოს დასკვნის მიღებიდან ერთი კვირის ვადაში პრეზიდენტის გადაწყვეტილების მიუღებლობა განიხილება როგორც უარი მოქალაქეობის მინიჭებაზე. სააგენტოს  უარყოფითი დასკვნის შემთხვევაში მეტწილად სწორედ ასე ხდება.

განცხადების განხილვის ვადები

განცხადების განხილვისთვის დადგენილია განსხვავებული ვადები იმისდა მიხედვით თუ რომელ საფასურს გადაიხდის განმცხადებელი.

  • სტანდარტული ვადა, 80 დღე - 500 ლარი.
  • დაჩქარებული ვადა, 60 დღე - 700 ლარი.
  • ყველაზე სწრაფი ვადა არის 30 დღე - 1000 ლარი.

გაითვალისწინეთ, რომ განხილვის ვადა არანაირ კავშირში არაა შედეგთან.
განცხადების განხილვის ვადაში ტარდება ტესტირება და გასაუბრება.  ამის შემდეგ  ორი კვირის ვადაში სააგენტო ამზადებს დასკვნას პრეზიდენტის ადმინისტრაციისთვის რის შემდეგაც პრეზიდენტი ამზადებს გადაწყვეტილებას.  უარყოფითი გადაწყვეტილების შემთხვევაში  სააგენტოსთვის განცხადებით განმეორებით მიმართვა შესაძლებელია  პრეზიდენტის  გადაწყვეტილების მიღების დღიდან ნახევარი წლის გასვლის შემდეგ.

არასრულწლოვნებისათვის მოქალაქეობის მინიჭების პროცედურა

არასრულწლოვნისთვის მოქალაქეობის საგამონაკლისო წესით მინიჭებისთვის სააგენტოსთვის განცხადებით მიმართვის უფლება აქვს ერთ-ერთ მშობელს ან არასრულწლოვნის  კანონიერ წარმომადგენელს. მეორე მშობლის თანხმობა სავალდებულოა. თუ არასრულწლოვანმა მიაღწია 14 წლის ასაკს, აგრეთვე სავალდებულოა მისი თანხმობა. აღნიშნული წესი გათვალისწინებულია „მოქალაქეობის საკითხთა კომისიის N2 დადგენილების“ მე-11 მუხლის მეორე პუნქტით.

არასრულწლოვნის საქმისწარმოების პროცესში სააგენტო არ გამოითხოვს ინფორმაციას საქართველოს სამართალდამცავი ორგანოებიდან. გარდა ამისა, არასრულწლოვანი არ ექვემდებარება ტესტირებას. თუმცა, გასაუბრების გავლა მაინც სავალდებულოა  - კომისიის წინაშე უნდა გამოცხადდეს არასრულწლოვნის ერთ-ერთი მშობელი ან კანონიერი წარმომადგენელი.

წინა მასალებში განხილული გვაქვს  მოქალაქეობის დადგენის, შენარჩუნების და აღდგენის პროცედურები. იმ შემთხვევაში, თუ განმცხადებელს უარი ეთქვა მოქალაქეობის მინიჭებაზე ან შენარჩუნებაზე, მას, როგორც ყოფილ მოქალაქეს აქვს უფლება მიიღოს საქართველოში ბინადრობის ნებართვა.
გჭირდებათ დახმარება ნატურალიზაციასთან დაკავშირებულ საკითხებში? მიიღეთ მომსახურება JUST Advisor-ში. ჩვენ დაგეხმარებით გაერკვიოთ კანონმდებლობის თავისებურებებში და სწორად ჩააბაროთ დოკუმენტაცია. ფიზიკური პირებისთვის მომსახურების სრული ჩამონათვალი შეგიძლიათ იხილოთ აქ.

მოგეწონათ სტატია? გაგვიზიარე შენი აზრი

გაქვთ შეკითხვა?
მარია გუსეინოვა
კომერციული განყოფილების წამყვანი მენეჯერი
უბრალოდ შეავსეთ ფორმა ქვემოთ მოცემული ღილაკის დახმარებით ან მოგვწერეთ თქვენთვის მოსახერხებელ მესენჯერში: WhatsApp, Telegram