უცხოელი თანამშრომლების საქართველოს კომპანიაში დასაქმების წესი

1. ვისზე ვრცელდება ახალი წესი

ნებართვა ესაჭიროება უცხოელს, რომელიც:

• არ ფლობს საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვას;
• მუშაობს ან გეგმავს მუშაობას ადგილობრივ დამსაქმებელთან;
• იღებს შრომის ანაზღაურებას ან სხვა ფინანსურ სარგებელს;
• მუშაობს საქართველოს ტერიტორიაზე ან დისტანციურად იმყოფება შრომით ურთიერთობაში საქართველოს კომპანიასთან.

ადგილობრივი დამსაქმებელი შეიძლება იყოს საქართველოში რეგისტრირებული კომპანია, ინდივიდუალური მეწარმე, ამხანაგობა, უცხოური ორგანიზაციის რეგისტრირებული წარმომადგენლობა ან ფიზიკური პირი, რომელსაც უფლება აქვს, გამოვიდეს დამსაქმებლის სტატუსით.

უცხოელს მუშაობის უფლება აქვს მხოლოდ შემდეგი პირობების ერთდროულად არსებობის შემთხვევაში:

1. წერილობითი შრომითი ხელშეკრულება;
2. შრომითი საქმიანობის უფლება;
3. შრომითი ბინადრობის ნებართვა, D1 კატეგორიის ვიზა ან სხვა მოქმედი ბინადრობის ნებართვა, თუ კანონი გამონაკლისს არ ითვალისწინებს.

შრომითი საქმიანობის უფლების მიღების პროცედურას ორგანიზებას უწევს საქართველოს დამსაქმებელი. თანამშრომელი კომპანიის ნაცვლად განცხადებას თავად არ წარადგენს.

2. რას წარმოადგენს შრომითი საქმიანობის უფლება

შრომითი საქმიანობის უფლება - ეს არის ინდივიდუალური ნებართვა, რომელიც უცხოელს აძლევს მუშაობის უფლებას:

• კონკრეტულ საქართველოს დამსაქმებელთან;
• კონკრეტულ თანამდებობაზე;
• განსაზღვრული ვადით.

ნებართვის სხვა პირისთვის გადაცემა დაუშვებელია. დამსაქმებლის შეცვლის შემთხვევაში აუცილებელია შრომითი საქმიანობის ახალი უფლების მიღება. ახალი ნებართვა ასევე საჭიროა სხვა თანამდებობაზე გადასვლისას.

ამასთან, განმეორებითი ნებართვა არ არის საჭირო, თუ იცვლება მხოლოდ:

• თანამდებობის დონე;
• შრომის ანაზღაურების ოდენობა;
• სამუშაო გრაფიკი.

№70 დადგენილება პირდაპირ ათავისუფლებს დამსაქმებელს ნებართვის ხელახლა გაფორმებისა და სისტემის ინფორმირების ვალდებულებისგან, თუ იცვლება მხოლოდ აღნიშნული პირობები.

3. რა შეიცვალა Worknet-ის გაუქმების შემდეგ

№70 დადგენილების თავდაპირველი რედაქცია ითვალისწინებდა შრომის ბაზრის წინასწარ შემოწმებას Worknet-ის სისტემის მეშვეობით. ეს მოდელი გულისხმობდა, რომ დამსაქმებელს უნდა:

1. განეთავსებინა ვაკანსია Worknet-ში;
2. დალოდებოდა არანაკლებ 10 სამუშაო დღის გასვლას;
3. განეხილა დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტოს მიერ შეთავაზებული კანდიდატები;
4. ადგილობრივი კანდიდატის უარყოფის შემთხვევაში წერილობით დაესაბუთებინა უარის მიზეზები;
5. უცხოელის გაფორმების პროცედურაზე გადასვლის შესაძლებლობა მიეღო მხოლოდ აღნიშნული პროცედურის დასრულების შემდეგ.

საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 9 ივლისის №321 დადგენილებით აღნიშნული მოდელი შეიცვალა.

2026 წლის 10 ივლისიდან Worknet-ის მეშვეობით თითოეული ვაკანსიის ინდივიდუალური შემოწმება აღარ გამოიყენება. დამსაქმებელი აღარ არის ვალდებული, თითოეული თანამდებობა Worknet-ში განათავსოს, დაელოდოს ადგილობრივ კანდიდატებს და დაასაბუთოს მათთვის უარის თქმის მიზეზები.

ვაკანსიების ინდივიდუალური შეთანხმების ნაცვლად შემოღებულია წინასწარი შეთანხმება უცხოელი თანამშრომლების წლიური რაოდენობის - დამსაქმებლის კვოტის. ასეთი კვოტა ყველა კომპანიას არ სჭირდება და აუცილებელია მხოლოდ დადგენილი რაოდენობრივი მაჩვენებლების გადაჭარბების შემთხვევაში.

სხვა სიტყვებით, ამჟამად სახელმწიფო წინასწარ ათანხმებს არა თითოეულ კონკრეტულ თანამდებობას, არამედ უცხოელთა რაოდენობას, რომელთა გაფორმების უფლებაც დამსაქმებელს კალენდარული წლის განმავლობაში აქვს.

ამასთან, შრომითი საქმიანობის ინდივიდუალური უფლება კვლავ თითოეულ უცხოელ თანამშრომელზე ცალ-ცალკე გაიცემა და მიბმულია კონკრეტულ კომპანიასა და კონკრეტულ თანამდებობაზე.

4. ახალი უცხოელი თანამშრომლის დასაქმების ეტაპობრივი პროცედურა

ნაბიჯი 1. შემოწმდეს, ვრცელდება თუ არა თანამშრომელზე სანებართვო წესი. დოკუმენტების მომზადებამდე აუცილებელია დადგინდეს:

• აქვს თუ არა უცხოელს მუდმივი ბინადრობის ნებართვა;
• მიეკუთვნება თუ არა იგი გამონაკლისების რომელიმე კატეგორიას;
• იმუშავებს თუ არა იგი საქართველოს ტერიტორიაზე;
• წარმოადგენს თუ არა საქმიანობა ჩვეულებრივ სამუშაოს ან მოკლევადიან პროფესიულ საქმიანობას;
• ხომ არ არის შესაბამისი პროფესიისთვის დადგენილი სახელმწიფო კვოტა, მათ შორის ნულოვანი კვოტა.

თუ აღნიშნული წესი ვრცელდება, უცხოელს მხოლოდ ხელმოწერილი ხელშეკრულების საფუძველზე ფაქტობრივად მუშაობის დაწყება არ შეუძლია.

ნაბიჯი 2. დამსაქმებლის მაჩვენებლების შემოწმება. კომპანიამ უნდა განსაზღვროს:

• რამდენი უცხო ქვეყნის მოქალაქე ჰყავს უკვე დასაქმებული;
• რამდენი უცხოელის დასაქმებას გეგმავს მიმდინარე კალენდარული წლის განმავლობაში;
• რა წილს შეადგენენ უცხოელები თანამშრომელთა საერთო რაოდენობაში;
• აქვს თუ არა კომპანიას საკმარისი ბრუნვა;
• საჭიროა თუ არა წლიური კვოტის წინასწარი შეთანხმება.

შემდგომი პროცედურა დამოკიდებულია აღნიშნული შემოწმების შედეგზე.

ნაბიჯი 3. წლიური კვოტის შეთანხმება, თუ იგი საჭიროა. კომპანია ვალდებულია წინასწარ შეათანხმოს კვოტა, თუ სრულდება ქვემოთ ჩამოთვლილი პირობებიდან სულ მცირე ერთი:

1. დამსაქმებელი კალენდარული წლის განმავლობაში გეგმავს ხუთზე მეტი უცხო ქვეყნის მოქალაქის დასაქმებას;
2. უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა რაოდენობა აღემატება თანამშრომელთა საერთო რაოდენობის 5%-ს.

ამასთან, თუ თანამშრომელთა საერთო რაოდენობის 5% ხუთ პირზე ნაკლებია, გამოიყენება მინიმალური ზღვარი - ხუთი უცხოელი თანამშრომელი.

მაგალითები:

• თუ კომპანიაში 20 ადამიანი მუშაობს, 5% ერთ ადამიანს შეადგენს. თუმცა მინიმალური ზღვარი ხუთია, ამიტომ კვოტა საჭირო გახდება ხუთზე მეტი უცხოელის დასაქმების შემთხვევაში.
• თუ კომპანიაში 200 ადამიანი მუშაობს, 5% ათ ადამიანს შეადგენს. ასეთ შემთხვევაში საორიენტაციო ზღვარი იქნება ათ უცხოელ თანამშრომელზე მეტი რაოდენობა.
• თუ კომპანია წლის განმავლობაში ექვსი უცხოელის მიღებას გეგმავს, კვოტა საჭირო იქნება თანამშრომელთა საერთო რაოდენობის მიუხედავად.

კვოტა თანხმდება შრომითი მიგრაციის სისტემის მეშვეობით: www.labourmigration.moh.gov.ge. კვოტის მოთხოვნით მიმართვა აუცილებელია შრომითი საქმიანობის უფლების შესახებ ინდივიდუალური განცხადების წარდგენამდე არანაკლებ 10 სამუშაო დღით ადრე.

ნაბიჯი 4. საკმარისი ბრუნვის დადასტურება. ზოგადი წესის თანახმად, დამსაქმებლის წლიური ბრუნვა უნდა შეადგენდეს არანაკლებ:

• 50 000 ლარს თითოეულ უცხოელ თანამშრომელზე;
• 35 000 ლარს თითოეულ უცხოელ თანამშრომელზე - საგანმანათლებლო და სამედიცინო დაწესებულებებისთვის.

ბრუნვა დასტურდება შემოსავლების სამსახურის დოკუმენტით. თუ კომპანია დღგ-ის გადამხდელად არ არის რეგისტრირებული, წარდგენილი უნდა იქნეს კომპანიის სტატუსისა და წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის ბრუნვის დამადასტურებელი დოკუმენტები.

მაგალითად, ათი უცხოელი თანამშრომლის გასაფორმებლად ჩვეულებრივმა კომერციულმა კომპანიამ უნდა დაადასტუროს არანაკლებ 500 000 ლარის ბრუნვა.

ბრუნვის კრიტერიუმი გამოიყენება არა მხოლოდ კვოტის წინასწარი შეთანხმებისას. ბრუნვის შესახებ დოკუმენტი ასევე შედის დამსაქმებლის დოკუმენტების საერთო ჩამონათვალში შრომითი საქმიანობის უფლების გაფორმებისას.

ნაბიჯი 5. შრომითი ხელშეკრულების დადება განცხადების წარდგენამდე. დამსაქმებელმა უცხოელთან უნდა დადოს წერილობითი ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება. ხელშეკრულება უნდა შედგეს:

• ქართულ ენაზე;
• ერთდროულად უცხოელის მშობლიურ ენაზე ან მისთვის გასაგებ სხვა ენაზე.

შრომის კოდექსით გათვალისწინებული არსებითი პირობების გარდა, ხელშეკრულება უნდა შეიცავდეს:

• უცხოელის სახელსა და საიდენტიფიკაციო მონაცემებს;
• ინფორმაციას დამსაქმებლის შესახებ;
• დამსაქმებლის იურიდიულ და ფაქტობრივ მისამართებს;
• დამსაქმებლის საბანკო რეკვიზიტებს;
• ხელშეკრულების ძალაში შესვლის თარიღს;
• ხელშეკრულების ვადას;
• სამუშაო ადგილს;
• სამუშაო ადგილის სრულ მისამართს;
• თანამშრომლის ძირითად უფლებებს, მოვალეობებსა და პასუხისმგებლობას;
• დამსაქმებლის ძირითად უფლებებს, მოვალეობებსა და პასუხისმგებლობას.

ვინაიდან თანამშრომელს ფაქტობრივად მუშაობის დაწყება მხოლოდ მიგრაციული მოთხოვნების შესრულების შემდეგ შეუძლია, მიზანშეწონილია ხელშეკრულებაში პირდაპირ მიეთითოს, რომ მუშაობის დაწყება განპირობებულია შრომითი საქმიანობის უფლებისა და აუცილებელი მიგრაციული სტატუსის მიღებით.

ნაბიჯი 6. კონკრეტულ თანამშრომელზე განცხადების წარდგენა. განცხადებას დამსაქმებელი წარადგენს სისტემის მეშვეობით: www.labourmigration.moh.gov.ge. განცხადებაში მიეთითება ინფორმაცია:

• კომპანიის შესახებ;
• დამსაქმებლის პასუხისმგებელი წარმომადგენლის შესახებ;
• უცხოელი თანამშრომლის შესახებ;
• თანამდებობის შესახებ;
• საკვალიფიკაციო მოთხოვნების შესახებ;
• უცხოელის განათლების, კვალიფიკაციის, უნარებისა და გამოცდილების შესახებ;
• შრომითი ხელშეკრულების ვადის შესახებ.

განცხადებას, მათ შორის, ერთვის:

• უცხოელის პასპორტის ასლი;
• შრომითი ხელშეკრულების ასლი;
• ბრუნვის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
• მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
• უცხოელის დასაქმების განზრახვის დამადასტურებელი ფორმა, რომელიც ხელმოწერილია კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერით ან დამოწმებულია ელექტრონული შტამპით.

განცხადების წარდგენის თარიღისთვის უცხოელის პასპორტის მოქმედების დარჩენილი ვადა არანაკლებ ექვს თვეს უნდა შეადგენდეს.

სააგენტოს უფლება აქვს მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია ან ხარვეზების აღმოფხვრა. ხარვეზების აღმოსაფხვრელად განისაზღვრება არაუმეტეს 10 კალენდარული დღისა. ხარვეზების არასრული ან განმეორებით არასწორი აღმოფხვრა შეიძლება გახდეს უარის თქმის საფუძველი.

ნაბიჯი 7. გადაწყვეტილების მიღება. გათვალისწინებულია განხილვის ორი რეჟიმი:

უცხოელი თანამშრომლის გაფორმების მოსაკრებელს იხდის დამსაქმებელი. გადახდა ხორციელდება უნაღდო ანგარიშსწორებით ელექტრონული სისტემის მეშვეობით.

გადაწყვეტილება დამსაქმებელსა და უცხოელს ელექტრონული ფორმით ეგზავნება. იგი ჩაბარებულად ითვლება მითითებულ ელექტრონულ ფოსტაზე გაგზავნის მომენტიდან.

ნაბიჯი 8. D1 ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის გაფორმება. დადებითი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ შემდგომი მოქმედებები დამოკიდებულია უცხოელის ადგილსამყოფელზე.

თუ უცხოელი იმყოფება საქართველოს ფარგლებს გარეთ - შრომითი საქმიანობის უფლების მიღებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა მან D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზის მისაღებად უნდა მიმართოს საქართველოს საელჩოს ან საკონსულოს.

თუ უცხოელი იმყოფება საქართველოში - არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა მან სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს უნდა მიმართოს:

• შრომითი ბინადრობის ნებართვის მისაღებად;
• ან, შესაბამის შემთხვევაში, საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში დასაქმებული პირის ბინადრობის ნებართვის მისაღებად.

აღნიშნული ვალდებულება არ მოქმედებს, თუ უცხოელს უკვე აქვს საქართველოს სხვა მოქმედი ბინადრობის ნებართვა.

გასათვალისწინებელია, რომ შრომითი საქმიანობის უფლების მინიჭების შესახებ გადაწყვეტილების მიღება ყოველთვის არ ნიშნავს მუშაობის დაუყოვნებლივ დაწყების შესაძლებლობას. უცხოელის შემთხვევაში, რომელსაც სხვა ბინადრობის ნებართვა არ აქვს, თავდაპირველი უფლება, როგორც წესი, ძალაში შედის მიღების დღიდან:

• D1 ვიზის;
• შრომითი ბინადრობის ნებართვის;
• შესაბამისი IT-ბინადრობის ნებართვის.

თუ უცხოელს უკვე აქვს სხვა სახის მოქმედი ბინადრობის ნებართვა, უფლება ძალაში შედის სააგენტოს მიერ მისი მინიჭების დღიდან.

5. თანამშრომელი დასაქმებული იყო 2026 წლის 1 მარტამდე

ადრე დასაქმებული თანამშრომლებისთვის გათვალისწინებულია გარდამავალი რეჟიმი, თუმცა იგი ავტომატურად ყველა უცხოელზე არ ვრცელდება.

გარდამავალი წესი გამოიყენება, თუ უცხოელი თანამშრომელი:

• რეგისტრირებული იყო შრომითი მიგრაციის ერთიან ბაზაში;
• 2026 წლის 1 მარტის მდგომარეობით ჰქონდა აქტიური სარეგისტრაციო სტატუსი.

ასეთმა თანამშრომელმა არაუგვიანეს 2027 წლის 1 იანვრისა უნდა მიიღოს:

1. შრომითი საქმიანობის უფლება;
2. შესაბამისი ბინადრობის ნებართვა.

გარდამავალი ვადის ამოწურვამდე კომპანიამ უნდა შეამოწმოს თითოეული უცხოელის სტატუსი და უზრუნველყოს შესაბამისი გაფორმების პროცედურა.

თუ თანამშრომელი 2026 წლის 1 მარტამდე მუშაობდა, მაგრამ:

• სისტემაში რეგისტრირებული არ იყო;
• ან 1 მარტის მდგომარეობით მისი სტატუსი აქტიური არ იყო,

გარდამავალი ნორმა მასზე პირდაპირ არ ვრცელდება. მუშაობის გასაგრძელებლად მისი გაფორმება უნდა განხორციელდეს ზოგადი პროცედურის შესაბამისად.

ხელშეკრულების დადების თარიღი თავისთავად გარდამავალი რეჟიმით სარგებლობის უფლებას არ წარმოშობს. განმსაზღვრელია 2026 წლის 1 მარტის მდგომარეობით ბაზაში არსებული აქტიური სტატუსი.

6. კომპანიაში უკვე მუშაობს ხუთზე მეტი უცხოელი, თუმცა ახალ თანამშრომლებს არ იღებენ

კომპანიაში ხუთზე მეტი უცხოელის არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ კომპანიამ უკვე არსებული პერსონალისთვის დაუყოვნებლივ უნდა მიიღოს ცალკე ნებართვა.

კვოტის წინასწარი შეთანხმება დაკავშირებულია შრომითი საქმიანობის უფლებების შესახებ განცხადებების წარდგენასთან.

შესაბამისად, თუ კომპანია:

• არ ასაქმებს ახალ უცხოელებს;
• ჯერ არ წარადგენს განცხადებებს;
• ხოლო მოქმედი თანამშრომლები კანონიერად მუშაობენ გარდამავალი რეჟიმის ფარგლებში,

ხუთი პირის ზღვრის გადაჭარბება თავისთავად არ მოითხოვს კვოტის დაუყოვნებლივ ცალკე შეთანხმებას.

თუმცა 2027 წლის 1 იანვრამდე არსებულ თანამშრომლებს დასჭირდებათ შრომითი საქმიანობის ინდივიდუალური უფლებების მიღება. თუ გასაფორმებელი უცხოელების რაოდენობა დადგენილ ზღვარს აჭარბებს, განცხადებების წარდგენამდე კომპანიას წლიური კვოტის შეთანხმება მოუწევს.

პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ კომპანიამ წინასწარ უნდა:

1. ჩაატაროს უცხოელი თანამშრომლების აუდიტი;
2. შეამოწმოს თითოეული თანამშრომლის აქტიური სტატუსი 2026 წლის 1 მარტის მდგომარეობით;
3. განსაზღვროს გასაფორმებელ თანამშრომელთა რაოდენობა;
4. შეამოწმოს ბრუნვის საკმარისობა;
5. შეათანხმოს კვოტა;
6. წარადგინოს ინდივიდუალური განცხადებები;
7. უზრუნველყოს ბინადრობის ნებართვების გაფორმება.

პროცედურის 2026 წლის ბოლომდე გადადება სარისკოა: კვოტის შეთანხმებას ცალკე პერიოდი სჭირდება, ხოლო თითოეული ინდივიდუალური განცხადების განხილვა შეიძლება 30 კალენდარულ დღემდე გაგრძელდეს.

7. კომპანიაში უკვე მუშაობს ხუთზე მეტი უცხოელი და ხდება ახალი თანამშრომლების მიღება

ამ შემთხვევაში, ახალი უცხოელების გაფორმებამდე აუცილებელია წლიური კვოტის წინასწარი შეთანხმება.

კვოტაში უნდა შევიდეს იმ უცხოელთა რაოდენობა, რომლებზეც კომპანია კალენდარული წლის განმავლობაში განცხადებების წარდგენას გეგმავს, მათ შორის:

• გარდამავალი პერიოდის ფარგლებში გასაფორმებელი მოქმედი თანამშრომლები;
• ახალი თანამშრომლები;
• თანამშრომლები, რომლებსაც თანამდებობის შეცვლის გამო ახალი უფლების მიღება დასჭირდებათ;
• დამატებითი რეზერვი, თუ იგეგმება შტატის გაფართოება.

მაგალითად, თუ კომპანიაში უკვე მუშაობს რვა უცხოელი და დამატებით შვიდი უცხოელის მიღება იგეგმება, ხოლო შრომითი საქმიანობის უფლება თხუთმეტივე პირზე უნდა გაფორმდეს, მიზანშეწონილია კვოტა მოთხოვნილ იქნეს არანაკლებ თხუთმეტ პირზე.

ჩვეულებრივი კომერციული კომპანიისთვის აუცილებელი ბრუნვა იქნება: 15 × 50 000 = 750 000 ლარი.

თუ კომპანია განცხადებებს შეთანხმებულ კვოტაზე მეტი რაოდენობით წარადგენს, სააგენტოს უფლება აქვს უარი თქვას შრომითი საქმიანობის უფლებების გაცემაზე.

თუ შეთანხმებული რაოდენობა არასაკმარისია, დამსაქმებელს შეუძლია მიმართოს კვოტის გაზრდის მოთხოვნით და დაასაბუთოს დამატებითი უცხოელების დასაქმების საჭიროება. ამასთან, გამოუყენებელი კვოტა სააგენტომ შეიძლება გაითვალისწინოს მომდევნო წლის კვოტის განსაზღვრისას.

8. ახალი კომპანია საკმარისი ბრუნვის გარეშე

ახლადრეგისტრირებული კომპანიებისთვის გათვალისწინებულია შეზღუდული შეღავათი.

დამსაქმებელს შეუძლია არ წარადგინოს ბრუნვის დამადასტურებელი დოკუმენტი, თუ ერთდროულად სრულდება ორი პირობა:

• კომპანიის რეგისტრაციიდან გასულია არაუმეტეს სამი თვისა;
• კომპანიაში დასაქმებულია არაუმეტეს სამი უცხოელისა.

თუ უცხოელთა რაოდენობა სამზე მეტი ხდება ან რეგისტრაციიდან სამ თვეზე მეტია გასული, გამოიყენება ბრუნვის ზოგადი კრიტერიუმი.

აღნიშნული გამონაკლისი ახალ კომპანიას ათავისუფლებს ბრუნვის დადასტურებისგან, თუმცა არ აუქმებს:

• სათანადო შრომითი ხელშეკრულების დადების აუცილებლობას;
• განცხადების წარდგენას;
• შრომითი საქმიანობის უფლების მიღებას;
• ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის გაფორმებას.

9. როდის არ გამოიყენება დამსაქმებლის წინასწარი კვოტა

№70 დადგენილება ითვალისწინებს შემთხვევებს, როდესაც უცხოელი თანამშრომლების რაოდენობის წინასწარი შეთანხმების პროცედურა არ გამოიყენება. მათ შორის, აღნიშნულ შემთხვევებს მიეკუთვნება:

• საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის მქონე კომპანია;
• ინოვაციური სტარტაპის სტატუსის მქონე კომპანია;
• უმაღლესი განათლების სფეროში შესაბამის ექსპერტთა კორპუსის წევრი საერთაშორისო ექსპერტები;
• უცხოელები, რომელთა ინდივიდუალური მოწვევის აუცილებლობა დასაბუთებულია სახელმწიფო დაწესებულების შუამდგომლობით;
• ცალკეული მაღალანაზღაურებადი კვალიფიციური თანამშრომლები.

მაღალანაზღაურებად თანამდებობაზე გამონაკლისის გამოსაყენებლად ერთდროულად უნდა შესრულდეს ორი პირობა:

1. დარიცხული შრომის ანაზღაურება თვეში 15 000 ლარს აღემატება;
2. სამუშაოს შესასრულებლად საჭიროა თანამდებობასთან უშუალოდ დაკავშირებული სპეციალობის უმაღლესი განათლება.

თუმცა აღნიშნული გამონაკლისი ყოველთვის ავტომატურად არ გამოიყენება. თუ სააგენტო დაასკვნის, რომ სამუშაოს შესრულება აუცილებელი არ არის სწორედ კონკრეტული უცხოელის მიერ, მას უფლება აქვს, ეკონომიკის სამინისტროსთან და, საჭიროების შემთხვევაში, სხვა სახელმწიფო ორგანოებთან საკითხის შეთანხმების შემდეგ, დამსაქმებელზე გაავრცელოს კვოტირების ზოგადი პროცედურა.

მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან გაიმიჯნოს:

• დამსაქმებლის წინასწარი კვოტისგან გათავისუფლება;
• უცხოელის შრომითი საქმიანობის ინდივიდუალური უფლების მიღებისგან გათავისუფლება.

ჩამოთვლილ შემთხვევათა უმრავლესობაში უქმდება მხოლოდ კვოტირების პროცედურა, თუმცა კონკრეტულ უცხოელზე განცხადება მაინც უნდა იქნეს წარდგენილი.

10. ვინ არის სრულად გათავისუფლებული სანებართვო წესისგან

კანონი და №70 დადგენილება ზოგად წესს უცხოელთა ცალკეულ კატეგორიებზე არ ავრცელებს.

მათ შორის, ასეთ პირებს მიეკუთვნებიან:

• ლტოლვილები;
• დამატებითი ან დროებითი დაცვის მქონე პირები;
• რეგისტრირებული თავშესაფრის მაძიებლები;
• აკრედიტებული დიპლომატიური და საკონსულო დაწესებულებების თანამშრომლები;
• საერთაშორისო ორგანიზაციების კანონიერი წარმომადგენლობების თანამშრომლები;
• აკრედიტებული უცხოელი ჟურნალისტები;
• პირები, რომელთა მიმართ საერთაშორისო ხელშეკრულებით სხვა წესი არის დადგენილი;
• მოქმედი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მფლობელები;
• სპეციალური ბინადრობის ნებართვის ცალკეული მფლობელები;
• უცხოელები, რომლებიც მუშაობენ საჯარო დაწესებულებებში ან სახელმწიფო მონაწილეობით საწარმოებში;
• საქართველოს დამსაქმებლის თანამშრომლები, რომლებიც სრულად დისტანციურად მუშაობენ საქართველოში შემოსვლის აუცილებლობის გარეშე;
• პირები, რომლებიც არარეზიდენტის ინტერესებში მუშაობენ ამ არარეზიდენტის საქართველოს ფარგლებს გარეთ საქმიანობასთან დაკავშირებით;
• მსხვილი საწარმოების ცალკეული ხელმძღვანელები და მმართველი ორგანოების წევრები;
• პირები, რომლებიც დასაქმებული არიან კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების კონსერვაციის, რესტავრაციის ან რეაბილიტაციის სამუშაოებზე.

თუ განცხადება შეცდომით წარდგენილია პირზე, რომელზეც კანონი არ ვრცელდება, სააგენტოს უფლება აქვს განცხადება განუხილველად დატოვოს. გადახდილი მოსაკრებელი ამ შემთხვევაში არ ბრუნდება.

11. საქართველოს კომპანიების ხელმძღვანელები

დირექტორის ან სხვა ხელმძღვანელის სტატუსი ცალკე უნდა გაანალიზდეს.

პირველი, მეორე ან მესამე კატეგორიის საწარმოთა ხელმძღვანელები, აგრეთვე საზოგადოებრივი დაინტერესების პირების ხელმძღვანელები, თავისუფლდებიან ზოგადი რეჟიმისგან, თუ ისინი ახორციელებენ „მეწარმეთა შესახებ" საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ ხელმძღვანელობით ან მმართველობით საქმიანობას.

მეოთხე კატეგორიის საწარმოებისთვის ასეთი ავტომატური გათავისუფლება არ მოქმედებს. უცხო ქვეყნის მოქალაქე ხელმძღვანელი განიხილება თვითდასაქმებულ უცხოელად და შესაბამისი პროცედურის საფუძველზე უნდა მიიღოს შრომითი საქმიანობის უფლება.

საწარმოს კატეგორია მოწმდება ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურის მონაცემებისა და გამოქვეყნებული ფინანსური ანგარიშგების მიხედვით. თუ საწარმო იდენტიფიცირებული არ არის როგორც საზოგადოებრივი დაინტერესების პირი ან პირველი, მეორე ან მესამე კატეგორიის საწარმო, №70 დადგენილების მიზნებისთვის იგი მეოთხე კატეგორიის საწარმოდ მიიჩნევა.

12. მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობა

უცხოელს შეიძლება არ დასჭირდეს შრომითი საქმიანობის უფლება, თუ იგი საქართველოში ჩამოდის მოკლევადიანი პროფესიული დავალების შესასრულებლად, რომელიც დაკავშირებულია კონკრეტულ:

• პროექტთან;
• ღონისძიებასთან;
• პროფესიულ დავალებასთან;
• მომსახურების მოკლევადიან გაწევასთან.

ასეთი საქმიანობა არ უნდა გადაიზარდოს საქართველოს შრომის ბაზარზე გრძელვადიან დასაქმებაში. მისი ხანგრძლივობა კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამურად ოთხ თვეს არ უნდა აღემატებოდეს და ნებისმიერ შემთხვევაში შეზღუდულია უცხოელის საქართველოში კანონიერად ყოფნის ვადით.

საქმიანობის დაწყებამდე დამსაქმებელმა ან მომსახურების ორგანიზატორმა უცხოელი უფასოდ უნდა დაარეგისტრიროს შრომითი მიგრაციის სისტემაში და მიიღოს რეგისტრაციის დადასტურება.

მოკლევადიანი რეჟიმი არ გამოიყენება, თუ:

• რეგისტრაცია არ განხორციელდა ან სააგენტოს მიერ არ დადასტურდა;
• უცხოელი საქართველოში უკანონოდ იმყოფება;
• საქმიანობა მიეკუთვნება პროფესიას, რომლისთვისაც სპეციალური სახელმწიფო კვოტაა დადგენილი.

13. შეზღუდული სახელმწიფო კვოტის მქონე პროფესიები

კონკრეტული დამსაქმებლის კვოტის გარდა, №70 დადგენილება ცალკეული პროფესიებისა და საქმიანობის სახეებისთვის სახელმწიფო წლიურ კვოტების ადგენს.

სტატიის მომზადების დროისთვის დადგენილია შემდეგი მაჩვენებლები:

ნულოვანი კვოტა ფაქტობრივად ნიშნავს შესაბამისი საქმიანობის სახეზე შრომითი საქმიანობის უფლების მიღების შეუძლებლობას, თუ სპეციალური გამონაკლისი არ გამოიყენება.

აღნიშნული შეზღუდვები ხელშეკრულების დადებამდე და განცხადების წარდგენამდე უნდა შემოწმდეს.

14. უფლების მოქმედების ვადა და გაგრძელება

შრომითი საქმიანობის ჩვეულებრივი უფლება პირველად გაფორმებისას გაიცემა ექვსი თვიდან ერთ წლამდე ვადით.

პირველი ხუთი წლის განმავლობაში მისი ყოველი გაგრძელება შესაძლებელია არაუმეტეს ერთი წლის ვადით. ხუთი წლის უწყვეტი გაგრძელების შემდეგ მომდევნო ნებართვები შეიძლება გაიცეს ერთიდან ხუთ წლამდე ვადით.

საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში დასაქმებული და თვითდასაქმებული პირებისთვის როგორც თავდაპირველი, ისე შემდგომი ვადები შეიძლება სამ წლამდე განისაზღვროს.

უფლების გაგრძელების შესახებ განცხადება მოქმედი უფლების ვადის ამოწურვამდე არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღით ადრე უნდა წარედგინოს. გაგრძელებისას დამსაქმებელმა უნდა განაახლოს ადრე წარდგენილი ინფორმაცია და დოკუმენტები.

15. თანამდებობის ან დამსაქმებლის შეცვლა

ნებართვა დაკავშირებულია კონკრეტულ თანამდებობასა და კონკრეტულ დამსაქმებელთან.

შესაბამისად, ახალი უფლება აუცილებელია, თუ:

• თანამშრომელი სხვა კომპანიაში გადადის;
• თანამშრომელი სხვა თანამდებობაზე გადადის;
• ფაქტობრივად შესრულებული სამუშაო არ შეესაბამება ნებართვაში მითითებულ თანამდებობას.

ახალი უფლება არ არის საჭირო, თუ იცვლება მხოლოდ:

• თანამდებობის დონე;
• შრომის ანაზღაურება;
• სამუშაო გრაფიკი.

ახალი უფლების მიღებამდე უცხოელის სხვა სამუშაოზე ფაქტობრივად გადაყვანა დაუშვებელია, თუ ცვლილება აღნიშნული გამონაკლისების ფარგლებს სცდება.

16. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა

შრომითი ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში დამსაქმებელი ვალდებულია ხელშეკრულების შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს ხუთი კალენდარული დღისა შრომითი მიგრაციის სისტემის მეშვეობით აცნობოს სააგენტოს.

ხელშეკრულების შეწყვეტა შრომითი საქმიანობის უფლების შეწყვეტის საფუძველია.

17. უფლების შეწყვეტის საფუძვლები

ნებართვა ასევე შეიძლება შეწყდეს, თუ:

• უცხოელი ფაქტობრივად არ მუშაობს ნებადართულ თანამდებობაზე;
• მუშაობს სხვა თანამდებობაზე ან სხვა პირობებით, რომლებიც ახალი ნებართვის მიღებას მოითხოვს;
• D1 ვიზის მოქმედების ვადა ამოიწურა ან იგი შეწყდა;
• ბინადრობის ნებართვის მოქმედების ვადა ამოიწურა ან იგი შეწყდა;
• უცხოელმა დადგენილ ვადაში არ მიმართა ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის მისაღებად;
• ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე უარი ეთქვა;
• მიღებულია გადაწყვეტილება უცხოელის გაძევების შესახებ.

თუ სააგენტომ გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლით შრომითი საქმიანობის უფლება ვადამდე შეწყვიტა, დამსაქმებელმა უნდა შეწყვიტოს შრომითი ხელშეკრულება და დადგენილ ვადაში სისტემაში წარადგინოს შესაბამისი ინფორმაცია.

18. უარის თქმის საფუძვლები

შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემაზე შეიძლება უარი ითქვას, თუ:

• წარდგენილია არასრული ან არასათანადო დოკუმენტები;
• ხარვეზები დადგენილ ვადაში არ აღმოიფხვრა;
• უცხოელთა რაოდენობა დასაშვებ ზღვარს აღემატება, ხოლო კვოტა შეთანხმებული არ არის;
• შეთანხმებული კვოტა ამოწურულია;
• პროფესიისთვის დადგენილი სახელმწიფო კვოტა ამოწურულია;
• აუცილებელი ბრუნვა დადასტურებული არ არის;
• კრიტერიუმებთან შესაბამისობის დამადასტურებელი დოკუმენტები წარდგენილი არ არის;
• მიმდინარეობს უცხოელის გაძევების საკითხის განხილვა;
• უკვე მიღებულია გადაწყვეტილება მისი გაძევების შესახებ.

გადაწყვეტილება შეიძლება სასამართლოში გასაჩივრდეს ერთი თვის ვადაში. თუმცა გასაჩივრება თავისთავად:

• უცხოელს მუშაობის უფლებას არ ანიჭებს;
• კანონიერად ყოფნის ვადას არ აგრძელებს;
• არ აფერხებს გაძევების საკითხის განხილვას.

უარის თქმის ან უფლების ვადამდე შეწყვეტის შემდეგ განმეორებითი განცხადება შეიძლება წარდგენილ იქნეს არაუადრეს ერთი თვისა.

19. დამსაქმებლისა და თანამშრომლის პასუხისმგებლობა

შრომითი საქმიანობის უფლების გარეშე მუშაობა იწვევს ჯარიმას:

• დამსაქმებლისთვის - 2 000 ლარი თითოეულ უცხოელ თანამშრომელზე;
• უცხოელი თანამშრომლისთვის - 2 000 ლარი.

განმეორებითი დარღვევა იწვევს ჯარიმის 2-ჯერ, ხოლო შემდგომ - 3-ჯერ გაზრდას.

ცალკე პასუხისმგებლობა გათვალისწინებულია:

• შრომითი ხელშეკრულების სავალდებულო პირობების დარღვევისთვის;
• შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ან ცვლილების შესახებ ინფორმაციის წარუდგენლობისთვის;
• შემოწმებისთვის ხელის შეშლისთვის;
• უცხოელის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების წარუდგენლობისთვის;
• უფლების ხელახლა გაფორმების გარეშე სხვა თანამდებობაზე ან სხვა სფეროში მუშაობისთვის.

ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის, ცვლილების ან გაგრძელების შესახებ ინფორმაციის წარუდგენლობა იწვევს თითოეულ თანამშრომელზე 1 000 ლარის ოდენობით ჯარიმას, ხოლო განმეორებითი დარღვევა - 2 000 ლარის ოდენობით ჯარიმას.

კონტროლს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ახორციელებენ დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტო, შრომის ინსპექციის სამსახური და შინაგან საქმეთა სამინისტრო.

20. პრაქტიკული ალგორითმი დამსაქმებლისთვის

უცხო ქვეყნის მოქალაქის ქართულ კომპანიაში დასაქმებამდე რეკომენდებულია თანმიმდევრულად შემოწმდეს:

1. აქვს თუ არა თანამშრომელს მუდმივი ბინადრობის ნებართვა ან სხვა სტატუსი, რომელიც მას პროცედურისგან ათავისუფლებს.
2. მიეკუთვნება თუ არა სამუშაო მოკლევადიან პროფესიულ საქმიანობას.
3. ხომ არ არის შესაბამისი პროფესიისთვის დადგენილი ნულოვანი ან შეზღუდული სახელმწიფო კვოტა.
4. რამდენი უცხოელი მუშაობს უკვე კომპანიაში.
5. რამდენი უცხოელის გაფორმება იგეგმება კალენდარული წლის განმავლობაში.
6. აღემატება თუ არა უცხოელთა რაოდენობა ხუთ პირს ან თანამშრომელთა საერთო რაოდენობის 5%-ს.
7. საჭიროა თუ არა წლიური კვოტის წინასწარი შეთანხმება.
8. საკმარისია თუ არა კომპანიის ბრუნვა.
9. შეუძლია თუ არა კომპანიას ახალი ბიზნესისთვის გათვალისწინებული გამონაკლისის გამოყენება.
10. შეესაბამება თუ არა შრომითი ხელშეკრულება „შრომითი მიგრაციის შესახებ" საქართველოს კანონის მოთხოვნებს.
11. აქვს თუ არა უცხოელის პასპორტს მოქმედების დარჩენილი ვადა არანაკლებ ექვსი თვისა.
12. სად იმყოფება უცხოელი და რომელი მიგრაციული დოკუმენტი დასჭირდება მას უფლების მიღების შემდეგ.
13. როდის აქვს უცხოელს ფაქტობრივად მუშაობის დაწყების უფლება.

21. პირველწყაროები

• საქართველოს კანონი „შრომითი მიგრაციის შესახებ" - კონსოლიდირებული რედაქცია საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს ვებგვერდზე. (სსიპ „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე")
• საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 20 თებერვლის №70 დადგენილება - მოქმედი რედაქცია ცვლილებების გათვალისწინებით. (სსიპ „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე")
• საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 9 ივლისის №321 დადგენილება, რომლითაც გაუქმდა Worknet-ის ინდივიდუალური პროცედურა და შემოღებულ იქნა დამსაქმებლის წლიური კვოტა. (სსიპ „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე")

სტატია ასახავს კანონმდებლობას 2026 წლის 29 ივლისის მდგომარეობით. კონკრეტული თანამშრომლის გაფორმებამდე აუცილებელია ნორმატიული აქტების მოქმედი რედაქციების, პროფესიების მიხედვით სახელმწიფო კვოტებისა და ელექტრონული სისტემის აქტუალური პრაქტიკის შემოწმება.

ძირითადი დასკვნები

2026 წლის ივლისიდან უცხოელთა დასაქმების პროცედურა წინასწარ ეტაპზე ნაკლებად ინდივიდუალიზებული გახდა: დამსაქმებელს აღარ მოეთხოვება თითოეული ვაკანსიის Worknet-ში განთავსება და ადგილობრივი კანდიდატის მოძიების შეუძლებლობის დასაბუთება.

ამასთან, სანებართვო რეჟიმი შენარჩუნებულია. თანამშრომელთა რაოდენობის მიხედვით, პროცედურა შეიძლება ორი დონისგან შედგებოდეს: დამსაქმებლის წლიური კვოტის წინასწარი შეთანხმება და თითოეული უცხოელისთვის შრომითი საქმიანობის ინდივიდუალური უფლების მიღება.

კომპანიებმა, რომლებშიც უცხოელები უკვე მუშაობენ, თანამშრომელთა გარდამავალი სტატუსი ცალკე უნდა შეამოწმონ. თანამშრომლებმა, რომლებსაც 2026 წლის 1 მარტის მდგომარეობით აქტიური რეგისტრაცია ჰქონდათ, შრომითი საქმიანობის უფლება და შესაბამისი ბინადრობის ნებართვა არაუგვიანეს 2027 წლის 1 იანვრისა უნდა მიიღონ.

დასაქმების დაგეგმვისას გასათვალისწინებელია არა მხოლოდ ახალი თანამშრომლების რაოდენობა, არამედ მოქმედი უცხოელებიც, რომელთა გაფორმებაც იმავე კალენდარული წლის განმავლობაში იქნება საჭირო. გარდა ამისა, წინასწარ უნდა შემოწმდეს ბრუნვა, კომპანიის სტატუსი, თანამშრომლის პროფესია და შესაძლო გამონაკლისები.

სწორ თანმიმდევრობას პრინციპული მნიშვნელობა აქვს: ხელშეკრულების დადება, კვოტის შეთანხმება, ინდივიდუალური უფლების მიღება, ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის გაფორმება და მხოლოდ ამის შემდეგ - მუშაობაზე ფაქტობრივი დაშვება.